Nie może budzić wątpliwości, że aktualnie wiele branż przeżywa kryzys związany z epidemią koronawirusa i musi zmierzyć się z widmem niechcianego ograniczenia działalności. Ten aspekt dotknie również z całą pewnością najemców lokali w obiektach handlowych. Oczywiście zależy to od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ nie każda firma objęta jest, lub będzie objęta ograniczeniem czy też zakazem prowadzenia działalności gospodarczej. Znaczenie ma także to, w jakim obiekcie ten lokal się znajduje (co do zasady ograniczenia dotyczą obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2).
W świetle aktualnego stanu prawnego ukształtowanego m.in. treścią Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego oraz treścią Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii szereg działalności w takich obiektach handlowych został ograniczony lub też zakazany.
W celu uregulowania sytuacji najemców takich lokali (niezależnie od brzemienia treści umowy), ustawodawca, w ramach projektowanych zmian ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, po ich wejściu w życie, ma zamiar uregulować kwestię czynszu w takich obiektach. Zgodnie bowiem z projektowanym przepisem art. 15ze ust. 1 w przypadku gdy działalność najemcy w obiekcie handlowym o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii została zakazana lub ograniczona na podstawie przepisów prawa, a najemca działalności tej nie prowadzi, wysokość czynszu najmu za ten okres ulega obniżeniu o 90% w stosunku do czynszu przysługującego wynajmującemu na podstawie umowy, chyba że umowa przewiduje korzystniejsze dla najemcy obniżenie czynszu. Następnie, zgodnie z ust. 2 ww. przepisu, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii najemca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, w szczególności nie jest zobowiązany do naprawienia szkody poprzez zapłatę kary umownej lub odszkodowania, jeśli niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy było wynikiem zakazu lub ograniczenia działalności najemcy powierzchni w obiekcie handlowym o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 wydanych na podstawie przepisów prawa, a najemca działalności tej nie prowadził w okresie objętym zakazem lub ograniczeniem.
Powyższe zmiany należy ocenić pozytywnie z punktu widzenia najemców, którzy często, w sporze z wynajmującym obiekt, są na straconej pozycji o pozostawieni sami sobie. Powyższa regulacja – jeśli wejdzie w życie – nie tylko uprości dialog z zarządcami centrów handlowych ale przede wszystkim pozwoli na uregulowanie ekonomicznej sytuacji najemców. Co więcej, regulacja ta daje podstawy sądowi rozstrzygającemu dany spór do oznaczenia wysokości świadczeń najemcy i wynajmującego po rozważeniu interesy obu stron oraz zgodnie z zasadami współżycia społecznego.